Dit weer is normaal in de winter

15 januari 2022, 06:23

Klimaat
Sneeuwpret. Foto: Jaco van Wezel

Winter in Nederland. We denken dan natuurlijk aan sneeuwpret. Lekker sleeën, een sneeuwpop maken en sneeuwballen gooien. Ook denken we aan schaatsen op natuurijs, koek en zopie etc. en we vragen ons af of de winter nog wel zal komen als het weer eens dagenlang regent of hard waait. In dit artikel lees je wat normaal weer is in onze winters en welke extremen mogelijk zijn.

De gemiddelde wintertemperatuur in De Bilt is in ons huidige klimaat 3,9 graden. Overdag is het gemiddeld 6,6 graden en in de nacht 1,0 graden. Het komt op 35 dagen tot vorst met een minimumtemperatuur onder nul. Daarmee vriest het meer niet dan wel, maar dat was altijd wel het geval. Toch is het aantal dagen met vorst sinds halverwege vorige eeuw afgenomen van 42 naar 35 dagen.

Van deze 35 dagen daalt de temperatuur gemiddeld op slechts negen dagen tot onder de -5 graden. Tijdens de vorige normaalperiode 1981-2010 waren dit nog elf dagen en daarvoor waren het er nog dertien. Strenge vorst is al zeven winters niet voorgekomen, maar daarvoor kwam het van 2009 tot en met 2013 tot één of meerdere nachten tot strenge vorst met temperaturen beneden -10 graden. Gemiddeld komt strenge vorst nog éénmaal per winter voor.

IJsdagen (maxima onder nul) komen gemiddeld in De Bilt nog zes keer voor. In de jaren tachtig bleef het kwik nog op elf dagen het hele etmaal onder nul.

Schaatsen. Foto: Jolanda Bakker.
Schaatsen. Foto: Jolanda Bakker.

Jolanda Bakker maakte deze foto in 2018.

Verschillen in het land

In De Bilt is het aantal vorstdagen afgenomen naar 35. In Eelde is het aantal dagen gedaald naar 39 en in Vlissingen naar achttien. Het aantal dagen met matige vorst is in Eelde nu twaalf en in Vlissingen slechts twee. Dagen met strenge vorst komen in Eelde twee keer voor en in Vlissingen nagenoeg niet.

Zeer koud of zeer zacht

De laagste temperatuur die in ons land in de wintermaanden is gemeten was -27,4 graden. Deze waarde werd op 27 januari 1942 genoteerd in Winterswijk. Op deze zelfde dag werd in De Bilt de laagste winter- en januaritemperatuur genoteerd. Het werd -24,7 graden. De laagste temperatuur voor februari was in De Bilt -21,6 graden (16-2-1956) en de laagste decembertemperatuur werd op 31 december 1923 genoteerd met -16,9 graden.

De hoogste wintertemperatuur werd in 2019 bereikt. Op 27 februari werd het in Arcen maar liefst 20,5 graden. Op 24 februari 1990 noteerde Oost-Maarland 20,4 graden en op 26 februari 1900 werd het in Winterswijk 20,3 graden. De hoogste temperatuur in De Bilt werd ook in 2019 genoteerd. Op de 26e werd het 18,9 graden. De hoogste decembertemperatuur was 15,3 graden en werd gemeten op 24 december 1977. Op 17 december 2015 werd deze waarde in De Bilt geëvenaard. Op 13 januari 1993 werd het 15,1 graden en dat was de hoogste januaritemperatuur.

Blauwe lucht in de winter. Foto: Ton Wesselius.
Blauwe lucht in de winter. Foto: Ton Wesselius.

Foto: Ton Wesselius

217 uur zon en 215 mm neerslag

De zon schijnt gemiddeld over het land 217 uur. In het oosten schijnt de zon 203-206 uur, in de westelijke helft wordt 228-237 uur zon genoteerd.

Gemiddeld valt er in de winter net zoveel neerslag als dat de zon aan aantal uren schijnt. Er valt gemiddeld over het land 215 millimeter aan neerslag. In het zuidoosten valt duidelijk minder dan in een strook over het midden van het land. In Roermond valt 190 mm tegen 234 mm in Hoofddorp en De Bilt.

Wat is er veranderd aan het klimaat in de winter?

De winter is sterk opgewarmd. In de jaren tachtig was het klimaatgemiddelde nog 2,4 graden. Inmiddels is het klimaat opgewarmd naar 3,9 graden, een stijging van anderhalve graad. Het aantal vorstdagen is met zeven afgenomen naar 35 en het aantal ijsdagen is met vijf afgenomen naar nog maar zes.

De zon is maar liefst 61-65 uur vaker gaan schijnen dan in de jaren tachtig en negentig. Ten opzichte van de vorige klimaatperiode valt 10 millimeter meer neerslag. Het verschil met de jaren tachtig is 31 mm.

Lees ook: de winter is anderhalve graad opgewarmd.

Hoofdfoto: Jaco van Wezel

Author Image

Rico Schröder

Meteoroloog

Reageer via Facebook

Weernieuws-onderwerpen

Kies een onderwerp om meer te weten te komen over het weer…

Nieuwsoverzichtnext-arrow-blue

Weeronline nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de leukste nieuwtjes en weetjes over het weer

email-black