Op dit moment heeft de aarde nog te maken met weerfenomeen El Niño. Hierbij gaat het normale wereldwijde weer flink op de schop. Gebieden rond de evenaar die normaal droog en koud zijn worden nu nat en warm en in ander gebieden neemt de droogte toe. Maar heeft El Niño ook invloed op het weer in Nederland?
El Niño heeft vooral invloed op het weer rond de evenaar, maar ook Europa en Nederland kunnen de gevolgen merken. Zo is de kans op een nattere lente na een El Niño groter dan gemiddeld. Toch is de invloed op het Nederlandse weer beperkt en spelen ook andere weersystemen een belangrijke rol.
Wil je weten hoe El Niño ontstaat en welke gevolgen het wereldwijd heeft? Lees dan ons uitgebreide achtergrondartikel over El Niño.
El Niño veroorzaakt wereldwijd eens in de paar jaar flinke natuurrampen. Wat is dit precies voor natuurfenomeen en welke delen van de wereld hebben er last van?
Heeft El Niño invloed op het weer in Europa tijdens de herfst?
De veranderingen in het weer rondom de evenaar werken zeker door op het weer verder van de evenaar af. Restanten van orkanen op de Atlantische Oceaan trekken vaak vanuit Noord-Amerika richting Europa en beïnvloeden zo het weer in ons land. Soms levert dit flink onstuimig herfstweer op, als de restanten over ons land trekken. En daarna breekt dan soms een koele en wisselvallige periode aan.
Trekken de orkaanrestanten meer richting IJsland of het noorden van Scandinavië, dan steekt bij ons vaak juist een warme zuidelijke stroming op. En dan genieten we van nazomerweer. Met minder orkanen zullen we in de herfst ook met minder orkaanresten te maken krijgen in onze omgeving. Mogelijk levert dit een strakkere westcirculatie op in ons land met als gevolg wisselvallig herfstweer met normale temperaturen. Daarbij komt het dan minder vaak tot uitgesproken koude of warme periodes.
Het verband tussen El Niño en het weer in Europa is echter zwak. Enkele trends zijn wel op te maken uit de statistiek. Bij een El Niño wordt Oost-Spanje vaak droger en warmer in de winter en lente. In Zuid-Engeland, Noord-Frankrijk, de Benelux en Duitsland wordt het in de lente natter dan gemiddeld.
Kan een El Niño zorgen voor een nattere lente in Nederland?
In het verleden verliep het voorjaar in Nederland vrijwel altijd natter dan normaal na een El Niño winter en onderzoek van het KNMI heeft dit verband aangetoond. Na de sterke El Niño van de winter van 1997-1998 beleefden we een kletsnat voorjaar. Ook na de meest recente en zeer sterke El Niño van winter 2015-2016 volgde een iets te natte lente. Er viel 193 mm tegen 173 mm normaal. Niet alleen de lente, maar de gehele eerste helft van 2016 was toen bijzonder nat. Alleen in 1998 was het nog net wat natter.
La Niña. Je hebt er vast weleens van gehoord, maar wist je dat La Niña ook invloed heeft op het weer in Nederland?
Wat zeggen de metingen uit het verleden?
Toch is de grilligheid van het Nederlandse weer groter dan de invloed van El Niño. Vermoedelijk heeft dit ook met de sterkte van El Niño te maken. Na een hele zwakke El Niño in de winter van 2019-2020 volgde bijvoorbeeld een uitzonderlijk droge en recordzonnige lente, waarin sprake was van een recordgroot neerslagtekort. Het jaar ervoor viel na een vrij zwakke El Niño juist een normale hoeveelheid regen.
Het meest duidelijke voorbeeld waarin het verband sterk opging is de op één na natste lente van 2024, die volgde na een krachtige El Niño die aanhield tot in de lente.
Betekent El Niño dat het zeker nat wordt?
Kortom: de kans op een natte lente is na een El Niño winter groter dan gemiddeld, maar dit betekent nog niet dat de lente per definitie nat verloopt. Daarnaast zegt de neerslaghoeveelheid niets over de neerslagduur. Een natte lente met felle buien en tussendoor veel zon zal door veel mensen als prettiger worden ervaren dan een grijze en koele lente met vaak langdurige regenval. Hoe krachtiger de El Niño hoe groter de kans lijkt op een natte lente.
Veelgestelde vragen
Ja. El Niño kan invloed hebben op het weer in Nederland, maar die invloed is beperkt. Na een El Niño is de kans op een nattere lente groter dan gemiddeld, al spelen ook andere weersystemen een belangrijke rol.
Nee. Hoewel na een sterke El Niño vaker een natte lente voorkomt, is dat geen garantie. Na een zwakke El Niño kan de lente ook juist droog verlopen.
El Niño verandert het weer rond de evenaar. Die veranderingen werken door in de atmosfeer en kunnen ook invloed hebben op het weer in Europa. Zo verandert onder meer de baan van restanten van orkanen boven de Atlantische Oceaan.
Na de sterke El Niño's van de winters 1997-1998 en 2015-2016 volgde een nattere lente. Ook de op één na natste lente van 2024 volgde op een zeer krachtige El Niño.
Nee. Volgens het artikel is de grilligheid van het Nederlandse weer groter dan de invloed van El Niño. Daarom blijft het lastig om op basis van El Niño alleen te voorspellen hoe een lente zal verlopen.
