Wat is El Niño en wat zijn de gevolgen van dit natuurfenomeen?

06 november 2020, 21:19

El Niño is een natuurfenomeen, waarbij het normale weer vooral in landen rondom de evenaar sterk verstoord wordt. Natte gebieden worden droger en droge gebieden krijgen juist te maken met flink natter weer. Dit leidt tot natuurrampen en mislukte oogsten. In Nederland is er na een El Niño een grotere kans op een natte lente.

Tijdens een El Niño is het zeewater rond de evenaar warmer dan normaal, vooral op de Stille Oceaan. De passaatwinden raken daarbij verstoord. Normaal waaien rond de evenaar noordoosten- of zuidoostenwinden en die worden dan ineens ingewisseld voor westenwinden. De warme en vochtige lucht die opstijgt boven het warme zeewater stroomt daardoor oostwaarts in plaats van westwaarts.

Het gevolg is dat het natter en warmer wordt langs de kust van Amerika (vooral Peru en Midden-Amerika). De buien boven de Indische Oceaan trekken tijdens El Niño niet richting Afrika. Dit veroorzaakt droogteproblemen in landen als Zimbabwe en het zuiden van Madagascar. Ook in Indonesië, de Filipijnen en Australië wordt het flink droger, doordat de buien vooral over de Grote Oceaan trekken.

Tijdens een El Niño neemt de orkaanactiviteit op de Atlantische Oceaan af. Boven de Stille Oceaan ontstaan vaak juist meer tyfoons. Deze trekken vaak richting Guam, Japan en Taiwain. Vietnam, China en de Filipijnen zien juist minder tyfoons, omdat het water voor de kust daar wat minder warm wordt.

5d3db4c2-regen-en-wind-door-orkanen-en-tyfonen-deberarr

Foto: AdobeStock / deberarr

El Niño piekt altijd rond Kerst

De betekenis van het woord El Niño is Kerstkind. Deze naam heeft het fenomeen te danken aan het feit dat de piek rond Kerst valt. Dit kerstkind heeft ook een zusje, genaamd La Niña. Bij een La Niña wordt het gebruikelijke klimaat versterkt. Natte plekken worden dan nog natter en droge gebieden nog droger.

Samen vormen El Niño en La Niña de El Niño-Southern Oscillation (ENSO). Er zit geen vast ritme in het optreden van beide natuurfenomenen, maar door middel van weermodellen kunnen we het wel steeds verder vooraf zien aankomen.

Gevolgen voor Europa en Nederland

De verandering in het weer rondom de evenaar heeft als gevolg dat ook het weer in Europa anders is dan normaal. Oost-Spanje wordt droger en warmer in de winter en in het voorjaar, terwijl het in Zuid-Engeland, Noord-Frankrijk, de Benelux en Duitsland natter wordt in het voorjaar.

a1bca717-regen-jannes-wiersema

Foto: Jannes Wiersema

In het verleden verliep het voorjaar in Nederland vrijwel altijd natter dan normaal na een El Niño. Na de sterke El Niño van de winter van 1997-1998 beleefden we een kletsnat voorjaar. Ook na de meest recente en zeer sterke El Niño van winter 2015-2016 volgde een iets te natte lente. Er viel 193 mm tegen 173 mm normaal. Niet alleen de lente, maar de gehele eerste helft van 2016 was toen bijzonder nat. Alleen in 1998 was het nog net wat natter.

Lees ook: Dit is de invloed van tegenhanger La Niña op het weer in Nederland

Toch is de grilligheid van het Nederlandse weer groter dan de invloed van El Niño. Vermoedelijk heeft dit ook met de sterkte van El Niño te maken. Na een hele zwakke El Niño in de winter van 2019-2020 volgde bijvoorbeeld een uitzonderlijk droge en recordzonnige lente, waarin sprake was van een recordgroot neerslagtekort. Het jaar ervoor viel na een vrij zwakke El Niño juist een normale hoeveelheid regen.

Hoofdfoto: AdobeStock / thechatat

Door: Jaco van Wezel

Reageer via Facebook

Weeronline nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de leukste nieuwtjes en weetjes over het weer

email-black