Weeronline

Zo gevaarlijk zijn windmolens voor vogels

17 november 2026, 16:23

Natuur
Deze windmolen ligt op de route van trekvogels. Foto: Kranidi/Adobe Stock
Deze windmolen ligt op de route van trekvogels. Foto: Kranidi/Adobe Stock

Nederland wil in 2050 alleen nog energie uit duurzame bronnen gebruiken, onder andere om de natuur te beschermen. Tegelijkertijd vormen windmolenparken risico’s voor vogels. Weegt het nog wel op tegen elkaar? Lees er alles over in dit artikel.

De risico’s

Het meest directe risico van windenergie ontstaat doordat vogels tegen de wieken van windturbines aan kunnen vliegen en gewond kunnen raken of overlijden. Vooral roofvogels zijn hier gevoelig voor omdat ze groot en minder wendbaar zijn. Ook kijken ze tijdens het jagen vooral naar de grond, waardoor ze de wieken te laat zien. Juist de dood van één roofvogel kan grote gevolgen hebben voor het ecosysteem omdat ze bovenaan de voedselketen staan.

Windmolenparken leiden daarnaast tot het verlies van leefgebied van vogels. Gebieden worden bijvoorbeeld ongeschikt als rustplaats, waardoor vogels soms moeilijker bij voedselbronnen komen. Ook kunnen windmolens migratieroutes blokkeren. Trekvogels moeten soms andere routes nemen, wat extra tijd en energie kost.

Kunnen we er iets tegen doen?

Niet alle plekken zijn even gevaarlijk voor vogels bij windmolens. Daarom is het belangrijk om goed te kijken waar een windmolenpark wordt gebouwd. Zo is het verstandig om plekken te vermijden die vaak als rust- of broedplaats worden gebruikt of die op de route van veel trekvogels liggen. Voor de aanleg van een windmolenpark wordt dan ook altijd een veldonderzoek gedaan naar de vogels in het gebied. Een project mag niet meer dan 1% van de gemiddelde jaarlijkse sterfte van de vogelpopulatie veroorzaken.

Tijdens de trekperioden worden windmolens soms stilgelegd om vogels te beschermen. Met een speciaal model kan worden voorspeld wanneer veel vogels langs een windmolenpark komen. Als de vraag naar elektriciteit het toelaat, worden windmolenparken tijdelijk stilgelegd.

De technieken die gebruikt worden zijn ook van invloed op het gevaar voor vogels. Hier is nog veel onzekerheid in. Zo zouden minder hoge molens tot minder doden leiden, maar als er wordt gekeken per energie eenheid lijkt dit verschil toch verwaarloosbaar. Ook wordt er nog onderzoek gedaan naar de kleur van de wieken. Mogelijk zouden zwarte wieken de zichtbaarheid voor vogels vergroten, maar er is nog geen eenduidig verband aangetoond.

Rode wouw op jacht naar zijn prooi. Foto: kathomenden/Adobe Stock
Rode wouw op jacht naar zijn prooi. Foto: kathomenden/Adobe Stock

Waarom duurzame energie?

Windturbines zijn dus gevaarlijk voor vogels, maar duurzame energie is wel nodig. Veel energie is nu nog afkomstig uit fossiele brandstoffen, zoals gas, olie en steenkool. Deze brandstoffen raken langzaam op en daarom moeten we wel overstappen op duurzame energiebronnen, zoals zonne- of windenergie. Bijkomend voordeel is dat we dan minder afhankelijk zijn van grondstoffen uit andere landen.

Daarnaast komt er bij de verbranding van fossiele brandstoffen veel CO2 vrij. Hierdoor warmt het klimaat op, smelten de ijskappen en stijgt de zeespiegel. Bovendien heeft het veranderende klimaat negatieve gevolgen voor de natuur. Veel diersoorten worden bedreigd door de klimaatcrisis. Het overstappen naar duurzame energie is dus onder andere in het belang van vogels.

Stoppen met windmolens?

De vraag is nu of de positieve effecten van windenergie opwegen tegen de risico’s voor vogels. Volgens Amsterdam Wind sterven er jaarlijks zo’n 50.000 vogels door Nederlandse windturbines. Wanneer we fossiele brandstoffen blijven gebruiken zijn de gevolgen voor de natuur vele malen groter. Natuurgebieden kampen dan met verdroging, ecosystemen raken verstoord en verschillende dier- en plantsoorten sterven uit. Ook voor vogels is de transitie naar duurzame energie daarom essentieel, ondanks de sterfgevallen.

Bovendien valt de vogelmortaliteit door windmolens mee wanneer je het vergelijkt met andere oorzaken. In het verkeer sterven 2 miljoen vogels per jaar en door katten sterven 18 miljoen vogels per jaar. Dat valt al helemaal in het niets wanneer je het vergelijkt met de bio-industrie, waar 1,5 miljoen kippen per dag worden gedood. Als het doel is om vogelsterfte te beperken, valt in andere industrieën veel meer winst te halen.

Verena Mülder
Door Verena Mülder

Meteoroloog