De meteorologische zomer is bijna voorbij en de zomer van 2026 was recordwarm, zonnig en droog. De gemiddelde temperatuur komt uit op maar liefst 19,3 graden en dat is 0,4 graden boven het vorige record uit de zomer van 2018. Verder hadden we meerdere hittegolven, zeldzame zeer hete dagen en veel zonneschijn. Het zonnige en warme weer had ook een keerzijde met de droogte in de natuur. In dit artikel blikken we terug op deze bijzondere zomer.
De gemiddelde zomertemperatuur in De Bilt wordt 19,3 graden tegen 17,6 normaal. Daarmee is de zomer van 2026 recordwarm. Op de tweede plaats staat nu de zomer van 2018, gevolgd door 2003 en 2022. Op de vijfde plaats staat de zomer van 2025. De top 10 van warmste zomers ooit bestaat inmiddels uit acht jaren uit deze eeuw. Alleen de zomers van 1976 en 1947 staan nog in de top 10.
Er viel gemiddeld over het land 164 mm regen tegen 235 mm normaal en daarmee was het een droge zomer. Het neerslagtekort was dan ook groot. In juni viel 81 mm en in juli 16 mm. Augustus komt waarschijnlijk uit op ongeveer 67 mm. De zon scheen in totaal 784 uur tegen 657 uur normaal. Daarmee komt het aantal zonuren in de top 5 van zonnigste zomers ooit.
Veel warme, zomerse en tropische dagen
De oogst van de zomer wat betreft warme, zomerse, tropische en zeer hete dagen was hoog. De zomer telde in De Bilt maar liefst 81 warme dagen met maxima van 20 graden of meer. Normaal (klimaatperiode 1996-2025) zijn dit er 66. Recordhouder blijft de zomer van 2003 met 83 warme dagen. In de zomer van 2022 werden ook 81 warme dagen genoteerd met 20 graden of meer.
Het aantal zomerse dagen met 25 graden of meer is 37 tegen 22 normaal. In de zomers van 1947 en 1976 kwam het tot 41 zomerse dagen. De zomer telde verder 11 tropische dagen met 30 graden of meer tegen 5 normaal. De zomers van 1947, 1976 en 2006 kwamen tot 13 tropische dagen.
Ook kwam het tot twee zeer hete dagen met een maximumtemperatuur van minstens 35 graden. Daarmee is 2026 het negende jaar met ten minste één zeer hete dag. In 2019 kwam het tot maar liefst drie zeer hete dagen, in 2018 kwam ook tot twee dagen boven de 35 graden in De Bilt.
Het regende records
Het kwam deze meteorologische zomer, sinds 1 juni, tot vijf datum-warmterecords in De Bilt. Warmterecords werden genoteerd op 24 en 26 juni, 29 juli, 13 en 14 augustus. De hoogste temperatuur deze zomer werd gemeten op 26 juni. De Bilt noteerde 36,8 graden en in Ell werd het maar liefst 39,4 graden. Daarmee werd het oude landelijke junirecord van 37,9 graden ruimschoots gebroken. In De Bilt was het eveneens de warmste junidag ooit en pas de tweede zeer hete junidag sinds het begin van de metingen, na 1947.
Juni was de op één na warmste sinds het begin van de metingen met 19,1 graden tegen 16,2 normaal. Daar zag het in de eerste helft van de maand nog niet naar uit. Op tien van de eerste vijftien dagen werd de grens van 20 graden niet bereikt en van die tien dagen waren het er zeven op rij. Hoe anders was het weer in de tweede junihelft. De temperatuur steeg vanaf 16 juni naar 20 graden en meer en vaak was het zomers en tropisch warm. Uiteindelijk duurde de reeks recordlang met officiële warme dagen in De Bilt 64 dagen. Het record was 60 warme dagen op rij.
Juli was de op zeven na warmste sinds het begin van de metingen. Het Limburgse Ell had 30 juli al zijn 22e tropische dag van het jaar genoteerd. Daarmee is Ell het eerste officiële weerstation dat vóór 1 augustus al 22 dagen telde waarop de temperatuur 30,0 graden of hoger uitkwam. Het oude record stond op naam van Volkel. Daar werden in 1976 tot en met 31 juli in totaal 21 tropische dagen gemeten.
Augustus haalt ook een top 10-notering met 19,1 graden tegen 17,9 normaal. In De Bilt werd het op 14 augustus maar liefst 35,2 graden en dat is net geen maandrecord. Dat blijft 35,3 graden en werd gemeten op 4 augustus 1990. Wel was het de derde zeer hete augustusdag ooit. In Westdorpe werd het 37,7 graden en daarmee is het record voor de tweede decade van augustus gebroken.
Opvallend warme nachten
Van 24 tot en met 27 juni kwam het vier dagen op rij tot junirecords wat betreft de nachttemperaturen. Op 27 juni werd het in Maastricht niet kouder dan 22,9 graden. Het record van 22,8 graden gemeten op 25 juni in Horst (Noord-Limburg) en op 26 juni in Maastricht werd daarmee na één dag al geëvenaard. Op 24 juni noteerde Vlissingen geen lagere temperatuur dan 22,0 graden. In De Bilt werd een recordreeks van drie tropennachten op rij genoteerd. Het was überhaupt voor het eerst dat in het juni tot tropennachten kwam.
Recordaantal zeer hete dagen
Het kwam deze zomer tot maar liefst negen zeer hete dagen met een maximumtemperatuur van 35 graden en meer. Ook dat is een record! Op 19, 24, 25, 26 en 27 juni werd het ergens in het land 35 graden. Ook op 29 juli, 3, 13 en 14 augustus werd het 35 graden en meer.
Een temperatuur van 35 graden of meer was zeer ongebruikelijk in ons land, maar tegenwoordig komen zeer hete dagen door de opwarming van het klimaat veel en veel vaker voor. Alleen al deze eeuw kwam het in zestien verschillende jaren tot een zeer hete dag.
Zomer met één officiële hittegolf, regionaal vier deze zomer
In De Bilt kwam het alleen van 18 tot en met 29 juni tot een officiële hittegolf, elders in het land werden meerdere hittegolven genoteerd. Van een hittegolf was sprake van 16 juni tot en met 1 juli, van 6 tot en met 16 juli, van 28 juli tot en met 5 augustus en van 8 tot en met 16 augustus. Ook in mei kwam het regionaal tot een hittegolf en daarmee telt dit jaar al vijf regionale hittegolven. Dat is een evenaring van het record uit 1947 toen het ook tot vijf regionale hittegolven in een jaar kwam.
Regionale superhittegolf van zes dagen
Van 23 tot en met 28 juni kwam het tot een superhittegolf en het was de eerste regionale superhittegolf ooit in juni. Een superhittegolf is een extreme hittegolf. Voor het noteren van een superhittegolf moet de maximumtemperatuur op vijf aaneengesloten dagen uitkomen op 30 graden of meer. Op drie van deze tropische dagen moet het zeer heet worden met maxima van 35 graden of meer.
De superhittegolf duurde in Ell het langste met zes dagen, op weerstation Horst (Noord-Limburg) begon hij een dag later en in Woensdrecht eindigde hij een dag eerder.
Unieke zomerse grondvorst gemeten
Op 21 juli kwam het tot een unieke zomerse grondvorst. In Twente daalde de temperatuur op tien centimeter hoogte naar -0,1 graden. Tot dit jaar kwam het in de periode 20 juli tot en met 21 augustus nog nooit tot vorst. Deze periode zonder grondvorst is dit jaar twee dagen korter geworden.
Droge zomer
Over alle maanden gezien was het een droge zomer met 164 mm, maar het begin van de meteorologische zomer was aan de natte kant. In juni viel 81 mm tegen 66 normaal en de meeste regen viel in het binnenland en vooral in het noordoosten. In het Drentse Eext viel 179 mm en in het Groningse Veendam 172 mm. In de Kop van Noord-Holland en op de westelijke Wadden viel 40-60 mm en ook in het zuiden en zuidwesten was het droog.
Met gemiddeld over het land slechts 16 millimeter was juli een kurkdroge maand. Normaal valt er gemiddeld 82 millimeter. Alleen in 2018 was het nog droger met slechts 10 millimeter. Augustus is ook wat droger dan gebruikelijk met waarschijnlijk 67 mm tegen 88 normaal.
Met 164 mm tegen normaal 235 mm was het geen recorddroge zomer. Dat blijft de zomer van 1976 met slechts 85 mm. In 1921 viel 91 en in 1983 96 mm in de meteorologische zomer van 1 juni tot en met 31 augustus. Deze zomer komt uit rond de 25e plaats van droge zomers.
Neerslagtekort
Op 1 juni bedroeg het neerslagtekort 121 mm. In juni liep het tekort eerst terug naar 105 mm halverwege de maand om vervolgens aan een stijging te beginnen. Op 16 augustus werd met een tekort van 309 mm de top van deze zomer bereikt, ruim boven de 5% droogste jaren. Door de neerslag in de tweede helft van augustus is het neerslagtekort langzaam weer aan het afnemen.
Het neerslagtekort is vooral veroorzaakt door het zonnige en zeer warme weer. Op zonnige en zeer hete dagen verdampt er gemiddeld zo'n 5 millimeter per dag en soms zelfs nog wat meer.
Zeer zonnige zomer
Ook aan zonneschijn was er geen gebrek deze zomer. In totaal scheen de zon sinds 1 juni 784 mm tegen 657 normaal en dat is goed voor een vijfde plaats sinds de metingen begonnen. De zomers van 1947, 1959, 1976 en 2022 waren nog zonniger. In de zomer van 1976 scheen de zon maar liefst 838 uur.
Niet alleen de zomer was zeer zonnig, het hele jaar is tot dusver zonnig. Sinds 1 januari heeft de zon al 1664 uur geschenen dat is een derde plaats achter 2022 en 2025. Normaal schijnt de zon van 1 januari tot en met 31 augustus 1254 uur.
