De meteorologische herfst is alweer halverwege en de herfst is tot dusver zeer zacht. Met een gemiddelde temperatuur van 15,6 graden staat de herfst op een gedeelde derde plaats sinds 1901. Ook is de herfst zonnig met 262 zonuren tegen 220 normaal en er viel gemiddeld over het land 108 mm tegen 123 normaal.
Met een gemiddelde temperatuur van 15,6 graden tegen 14,0 graden normaal (klimaatperiode 1996-2025) was de eerste helft van de herfst zeer zacht. Alleen de eerste helft van de herfst van 2023 en 2006 was nog warmer met 16,9 en 16,5 graden. De derde plaats wordt gedeeld met 1949, toen het ook gemiddeld van 1 september tot en met 15 oktober 15,6 graden was.
26 warme en 3 zomerse dagen
September was een warme maand met in De Bilt maar liefst 20 dagen waarop de temperatuur steeg naar 20 graden. Gebruikelijk telt de eerste herfstmaand 13 warme dagen. Op drie van die dagen werd het zelfs zomers warm met 25 graden of meer, tegen drie normaal. De hoogste temperatuur werd op 7 september genoteerd. In het Limburgse Ell werd het 30,4 graden.
Ook in de eerste helft van oktober kwam het vaak tot warme dagen. Tijdens de eerste zeven dagen was het 20 tot 22 graden. Op 6 oktober bleef de temperatuur in De Bilt met 19,9 graden nipt onder de 20 graden. De dagen daarna was het minder warm en op 11 oktober kwam een eind aan een reeks van 147 dagen waarin de temperatuur in De Bilt boven de 15 graden steeg.
In totaal kwam het in de eerste helft van de herfst tot 26 warme dagen met een maximumtemperatuur van 20 graden en meer tegen 15 normaal. Op een gebruikelijk aantal van drie dagen werd het 25 graden en meer in De Bilt.
Twee datum-warmterecords
Vooral de warmte aan het einde van de maand september was opvallend. Het kwam tot twee bijzonder late zomerse dagen. Normaal is het eind september zo'n 17 graden. Met 25,9 graden werd het officieel de warmste 29 september en Eindhoven noteerde een nieuw landelijk record met zelfs 28,6 graden. Een dag later, op 30 september, was het opnieuw recordwarm met 24,5 graden in De Bilt en 28,6 graden in Twente.
Inmiddels al 123 warme dagen
Op 3 september werd de honderdste warme dag van het jaar genoteerd en inmiddels staat de teller al op 123 warme dagen met een maximumtemperatuur van ten minste 20 graden. Alleen in 2018 werden in De Bilt meer warme dagen in één jaar genoteerd. Dat aantal gaan we niet halen.
Ondanks alle warmte kwam het in september ook tot de eerste lokale grondvorst van het najaar. Op 25 september daalde de temperatuur in Twente bij de grassprietjes tot onder nul. Het werd -0,4 graden. In de avond van 11 oktober en in de nacht naar 12 oktober kwam het op meerdere plaatsen tot vorst aan de grond. In Eindhoven daalde de temperatuur naar -1,7 en in Volkel naar -1,6 graden.
Tot de eerste vorst op normale waarneemhoogte (1,5 meter boven de grond) is het nog niet gekomen, maar dat is heel gebruikelijk. Normaal daalt de temperatuur gemiddeld op 23 oktober pas voor het eerst ergens in het land tot onder nul. In De Bilt komt het gemiddeld op 3 november tot de eerste vorst.
Droge herfst
Met gemiddeld over het land ongeveer 108 mm tegen 123 mm normaal, is de eerste helft van het najaar iets droger dan gebruikelijk. In september viel 66 mm en in oktober staat de teller tot dusver op 42 mm.
Toch kwam het vooral in de kustgebieden vaak tot flinke plensbuien en het natst was het in september in het westen en noorden. In Purmerend viel 168 mm en in Heemstede 138 mm. Een stuk droger was het in delen van Overijssel, Gelderland en het noordoosten van Brabant. Op de meeste plaatsen viel 25 tot 50 mm. Ook in oktober is de meeste nattigheid te vinden in het westen en noorden van het land met 60-80 mm. In het zuiden is het met 15 tot 30 mm een flink stuk droger.
Zonnige herfst
Met gemiddeld over het land 262 zonuren tegen 220 normaal is de eerste helft van de meteorologische herfst zonnig. September noteerde een nagenoeg normaal aantal van 170 zonuren en in oktober scheen de zon tot dusver 93 uur en dat is duidelijk meer dan normaal. Gemiddeld schijnt de zon over de hele maand oktober ongeveer 121 uur.
De meeste zonuren deze herfst waren voor het oosten en zuidoosten van het land. Sinds 1 september scheen de zon daar meer dan 250 uur. In Maastricht staat de zonurenteller al op bijna 290 uur. In Ell scheen de zon 280 uur. In het westen en noorden was de zon veel minder vaak zichtbaar deze herfst. In Wijk aan Zee en in Nieuw-Beerta scheen de zon ongeveer 235 uur.
Opnieuw een zeer zonnig jaar
Op 30 september had de zon, gemiddeld over het land, al meer geschenen dan gebruikelijk over een heel jaar. Normaal schijnt de zon van 1 januari tot en met 31 december 1824 uur, inmiddels staat de zonurenteller al op 1918 uur. Daarmee staat het jaar tot dusver op de derde plaats achter de zeer zonnige jaren 2022 en 2025.
