De regen van de afgelopen periode zorgt ervoor dat droogteproblemen geleidelijk verminderen, maar geheel verdwenen zijn de problemen en droogtemaatregelen niet. Ook de grote rivieren ondervinden nog gevolgen van de extreem droge zomer. Zal het neerslagtekort de komende periode verder dalen?
De afwisseling van droge dagen en dagen met regen zorgt ervoor dat het neerslagtekort vrij stabiel is. Momenteel ligt dat rond 270 mm en dat was vorige week ook zo. Daarmee blijft het neerslagtekort onder de grens van de 5% droogste jaren. Toch is meer regen nodig om van de extreem droge zomer te herstellen, maar dat lijkt momenteel niet te gebeuren. Komende dagen is het weerbeeld wisselend van dag tot dag. Van tijd tot tijd trekken buien of gebieden met regen over het land, maar daarnaast zijn er ook geheel droge dagen. Regen en droge perioden houden elkaar in evenwicht en daarmee blijft het neerslagtekort waarschijnlijk stabiel.
Maas opnieuw verlaagde afvoer?
De Maas heeft momenteel een normale afvoer dankzij de regen die in de afgelopen periode is gevallen. Ook dinsdag en woensdag valt er nog regen in het stroomgebied van de Maas. Daarna krijgt droog nazomerweer de overhand en de verwachting is dat de afvoer van de Maas daardoor terugloopt. Omdat de Maas een kleiner stroomgebied heeft en volledig afhankelijk is van regenwater, reageert de rivier snel op regen en droogte. De afvoer kan dus snel stijgen na regen, maar als het enige tijd droog is, neemt de afvoer ook snel weer af.
Afvoer Rijn blijft voorlopig verlaagd
De afvoer van de Rijn blijft voorlopig verlaagd. Met een afvoer van 730 m³/s zit de rivier ruim onder de helft van de gemiddelde afvoer in deze tijd van het jaar, die rond 1600 m³/s ligt. Bij weinig regen kan de afvoer van de Rijn op termijn zelfs onder 700 m³/s uitkomen. Dit is natuurlijk niet alleen afhankelijk van de regen die in Nederland valt, maar ook van de hoeveelheid neerslag in het stroomgebied van de Rijn.
Natuur begint te herstellen, maar er is ook onomkeerbare schade
Nu de droogtesituatie niet meer zo acuut is als afgelopen zomer, begint de natuur regionaal te herstellen. Dit is bijvoorbeeld te zien aan grasvelden die langzaamaan weer groener worden in plaats van dat ze geel blijven. Dit herstel geldt slechts voor een beperkt deel van de natuur. Voor geheel verdroogde en afgestorven planten is het te laat. Die kunnen niet meer herstellen van de droogte.
Daarnaast wordt het herstel van de natuur bemoeilijkt door uitgedroogde bodems. Een uitgedroogde bodem heeft een harde bovenlaag, waardoor regenwater slecht wordt opgenomen. Dit heeft ook invloed op de grondwaterstand. De grondwaterstanden zijn de afgelopen periode iets gestegen, maar blijven vrijwel overal in het land laag tot zeer laag. Voor een goed herstel van het grondwaterpeil en de natuur zijn een natte herfst en winter noodzakelijk. Anders kan het zijn dat de gevolgen van deze droogte ook volgend jaar nog merkbaar zijn, terwijl een nieuwe droogte zich dan alweer kan aandienen.
Een nieuwe droogte terwijl de natuur nog niet is hersteld van de huidige droogte is zorgelijk. Dat kan leiden tot het verdwijnen van reptielen, amfibieën en vissen. Ook vlinders lijden onder droogte. Voor rupsen is minder voedsel beschikbaar, waardoor de volgende generaties vlinders kleiner kunnen zijn. Daarnaast kunnen leefgebieden van dieren worden aangetast, waardoor ze hun heil elders moeten zoeken.
In de afgelopen vijf jaar kenden 2026, 2025 en 2022 (extreem) droge zomers. Ook in 2018, 2013 en 2003 was het (extreem) droog. De droogste zomer sinds het begin van de metingen blijft die van 1976, met slechts 85 mm regen, terwijl 235 mm tegenwoordig normaal is. De natste zomer ooit was 2011 met in totaal 351 mm regen.
