Dat het droog is weet je inmiddels wel, maar de droogte is afgelopen week weer flink verergerd. Het zonnige, grotendeels droge en warme weer van deze week heeft het neerslagtekort opgestuwd naar een zeldzame hoogte van 300 mm! In dit artikel praten we je bij over de droogte in ons land en blikken we vooruit.
Het landelijk gemiddeld neerslagtekort stijgt vandaag naar meer dan 300 mm! Slechts vijf keer eerder was op enig moment in het zomerseizoen sprake van zo’n groot neerslagtekort. Op 1 september was het alleen in 1976 nog droger. Toen was het nog een stuk droger met een neerslagtekort van 362 mm.
Door het zonnige en warme weer is deze week dagelijks weer veel vocht verdampt. Neerslag viel er niet of nauwelijks, op een lokale bui na. Het landelijk gemiddeld neerslagtekort loopt vandaag op tot een paar mm boven de 300 mm-grens en stijgt komende dagen naar verwachting verder naar 311 mm. In het weekend kan vooral op zaterdag lokaal wel een bui vallen, maar van grootschalige verlichting van de droogte zal zeker geen sprake zijn.
Lees ook: Grondwaterstand in delen van Nederland lager dan ooit
Na het weekend neemt de buienkans verder toe en mogen we wel hopen op wat verlichting van de droogte. Aangezien het om buien gaat kunnen grote lokale verschillen optreden. Terwijl op de ene plaats tientallen millimeters regen valt kan het een aantal kilometer verderop nagenoeg droog blijven. Daarnaast zijn plensbuien niet de best remedie tegen droogte. Een droge bodem neemt het water veel moeilijker op dan een vochtige bodem. De neerslag krijgt niet de tijd om de gortdroge bodem in te zakken en de grondwaterstanden te verhogen.
Mogelijk op vier na grootste neerslagtekort ooit
Als het neerslagtekort daadwerkelijk oploopt naar 311 mm wordt het op vier na grootste neerslagtekort genoteerd sinds de start van de metingen in 1906. En daarmee is het nu droger dan op het droogste moment in 2018.
In 1911, 1921 en 1959 werd het grootste neerslagtekort pas later in september bereikt. In 1976 en 2018 bleef het neerslagtekort wat schommelen op een hoog niveau in september.
Impact droogte dringt steeds verder door
De gevolgen van de droogte nemen met dit zeldzaam hoge neerslagtekort alleen maar meer toe. Zo dalen de grondwaterstanden nog verder en hierdoor komen steeds meer bomen in de problemen. Zonder vocht stoten ze hun bladeren af. Dit doen ze uit bescherming, maar als de droogte doorzet zullen sommige bomen het uiteindelijk niet overleven.
Op dit moment zie je bomen hun blad verliezen, terwijl het gras niet overal geel ziet. Op sommige plaatsen is het gras na wat regen in de tweede helft van augustus weer groen gekleurd. In die gebieden lijkt de droogte dan mee te vallen, maar ondertussen bereiken de grondwaterstanden recordlage waarden en hebben bomen het zwaar te verduren.
Lees ook: Dit is waarin de droogte van nu verschilt van 2018
Naast beregeningsverboden uit oppervlaktewater mag nu op veel hoge zandgronden ook geen grondwater meer worden gebruikt om te beregenen. Dit verbod is ingesteld om de meest kwetsbare natuur te beschermen tegen onomkeerbare schade. Het gevolg is wel dat de oogst van sommige gewassen sterk zal tegenvallen en lokaal mogelijk geheel verloren gaat.
In Zeeland, Limburg en Gelderland ligt het neerslagtekort al bijna heel augustus boven 300 mm. Inmiddels is daar op veel plaatsen sprake van een tekort van meer dan 350 mm en lokaal is het tekort nog groter.
Beregenen wordt ook bemoeilijkt doordat het oppervlaktewater wat nog beschikbaar is snel opwarmt. Soms worden temperaturen boven 25 graden gemeten en daardoor komt op steeds meer plaatsen blauwalg voor. Water met blauwalg kan vervolgens niet worden ingelaten in gebieden waar beken dreigen droog te vallen.
Lees ook: Dit effect heeft het weer op blauwalg en botulisme
Rivierstanden blijven laag
Hoewel de stand van de Rijn bij Lobith ongeveer 65 centimeter hoger is dan het record van 6.48 meter boven NAP op 18 augustus blijft er sprake van extreem lage rivierstanden. Dit heeft gevolgen voor de scheepvaart. Zo kunnen de schepen minder lading meenemen, moet er gewacht worden bij sluizen voor er geschut kan worden en is passeren op sommige delen van de rivier lastiger.
De lage rivierstanden veroorzaken in het westen en noorden van het land vooral verzilting van het grondwater. Er kan minder worden doorgespoeld naar zee, waardoor het zoute water steeds verder landinwaarts doordringt via het grondwater en de riviermondingen.
Een verbetering van de situatie is niet in zicht. De waterstand stijgt momenteel licht door aanvoer van wat regenwater dat afgelopen dagen in Zwitserland is gevallen. RWS voorziet in het weekend weer een daling van de waterstand tot onder 7 meter boven NAP. Volgende week zal de situatie vervolgens weer stabiliseren door de buien die dan verwacht worden.
Blijf op de hoogte en volg hier al het nieuws over de droogte.
