De zomer van 2026 verloopt tot nu toe extreem droog. Landbouw, scheepvaart en natuur ondervinden daar steeds meer hinder van. Deze week is er dan eindelijk wat regen. In hoeverre dit verlichting zal bieden, lees je hier!
Onderstaande grafiek toont het neerslagtekort van dit jaar. Dat is de hoeveelheid gevallen regen minus het water dat verdampt is. Het tekort is momenteel 309 mm en dat komt in de buurt van recordjaar 1976. In ieder geval ligt het neerslagtekort nu al enige tijd boven dat van de 5% droogste jaren.
Niet alleen het neerslagtekort duidt op extreme droogte. Ook de rivierstanden zijn uitzonderlijk laag. Tijdens het afgelopen etmaal was de afvoer van de Rijn gemiddeld 592 kubieke meter per seconde. Een week geleden werd de recordlage afvoer (620 kubieke meter per seconde in het jaar 1947) al verbroken en sindsdien is de afvoer alleen maar verder gedaald. Normaal stroomt er rond deze tijd van het jaar 1700 kubieke meter per seconde door de Rijn.
Ook de Maas voert uitzonderlijk weinig water af. Het afgelopen etmaal ging het gemiddeld om 15 kubieke meter per seconde, tegenover 64 kubieke meter per seconde normaal.
Dalend neerslagtekort door buien
De scheepvaart en landbouw snakken dus naar regen. Deze week zorgt een westelijke windrichting dan eindelijk voor natter weer. Dagelijks trekken buien over en aan het einde van de week zijn deze waarschijnlijk goed voor 15 tot 40 mm regen. Omdat het om buien gaat en niet om grootschalige regengebieden ontstaan er grote regionale verschillen.
De buien zorgen voor een verlaging van het neerslagtekort, zoals te zien in de bovenstaande grafiek. Daarmee lijkt deze zomer weer wat afstand te nemen van het recordjaar 1976. Desondanks blijft het neerslagtekort boven dat van de 5% droogste jaren uitkomen.
Nog onzeker hoe de rivieren reageren
Voor de afvoer van de rivieren is er nog niet direct goed nieuws. Rijkswaterstaat verwacht dat de afvoer van zowel de Rijn als de Maas de komende dagen nauwelijks stijgt. De onzekerheid is wel nog erg groot, deels omdat deze situatie ongekend is.
In een positiever scenario lopen de afvoeren op naar 765 kubieke meter per seconde in de Rijn en 34 kubieke meter per seconde in de Maas. Het waterpeil van de Rijn kan daarbij de komende twee dagen zo'n 8 cm stijgen. Ook in dit ‘positieve’ scenario blijft de droogte problematisch, maar binnenvaartschepen kunnen dan wel wat meer lading meenemen.
Later in de week neemt de kans op hogere rivierstanden toe. Daarbij zijn de buien in onze buurlanden van belang. Regen die stroomopwaarts in het stroomgebied van de Rijn en Maas valt, komt uiteindelijk in de rivieren terecht en kan de afvoer verhogen. Hoe sterk de rivierstanden stijgen, hangt dus vooral af van waar en hoeveel regen er de komende dagen valt.
Als het droog is in ons land dan nemen verschillen waterschappen snel maatregelen. In dit artikel lees je over droogte en hoe de waterschappen hiermee omgaan.
Wel verlichting, geen einde aan de droogte
In de natuur zijn de gevolgen van de droogte duidelijk zichtbaar. Grassen zijn dor, bomen verkleuren en beken en vennen vallen droog, met onder meer vissterfte tot gevolg. Ook andere dieren hebben moeite om voldoende voedsel en water te vinden. De buien van deze week lossen deze problemen nauwelijks op. Dieper in de bodem blijft het droog en drooggevallen vennen herstellen niet na enkele buien.
Voor de landbouw kunnen de buien enig verschil maken. Gewassen krijgen water en lokaal is minder beregening nodig. Ook voor de scheepvaart kan een eventuele stijging van de rivierafvoer wat verlichting bieden.
De regen van deze week is dus welkom en het neerslagtekort neemt af. Van een einde aan de droogte is echter geen sprake. Daarvoor is gedurende langere tijd veel meer regen nodig.
