De tegenhanger van de regenboog wordt een mistboog genoemd. Het lijkt op een regenboog, maar de typische felle kleuren ontbreken en er is een overwegend witte boog zichtbaar. Maar hoe kan het dat de kleuren ontbreken? In dit artikel lees je alles over het ontstaan van een mistboog.
Bij rustig weer met vochtige lucht kan gemakkelijk mist ontstaan. Soms blijft het bij een paar mistbanken vlak boven de grond, maar het kan ook zo mistig zijn dat je nauwelijks een hand voor ogen ziet. Voor het ontstaan van een mistboog gaat het om de gouden middenweg: er moet mist of nevel aanwezig zijn, maar er zijn ook opklaringen nodig. Een mistboog is namelijk net als een regenboog een optisch verschijnsel. Wanneer de mist te dik is, krijgt de zon geen kans op te schijnen en kan de mistboog niet ontstaan.
Foto: Arienne Molenaar
De regen- en mistboog ontstaan wanneer zonlicht door waterdruppels schijnt. De zonnestralen gaan door de overgang van lucht naar water en daardoor gebeurt er iets bijzonders met het licht. Het eerst nog witte zonlicht wordt op die overgang namelijk gesplitst in verschillende kleuren. Het licht wordt ‘gebroken’ in de kleuren van de regenboog. De ene kleur breekt sterker dan de andere en daarom zie je bij een regenboog altijd de rode kleur aan de buitenkant en de paarse kleur juist aan de binnenkant. Mist en regen bestaan beide uit waterdruppels, maar hoe kan het dan dat je bij een regenboog wel kleuren ziet en bij een mistboog niet?
Het kleine broertje van de regenboog
Om uit te leggen waarom een mistboog geen kleuren heeft, is de grootte van de waterdruppels van belang. Als het stortregent zie je de regendruppels vaak goed op het raam neerslaan. Die druppels zijn een paar millimeter groot en dit is ongeveer zo groot als de pitjes van een appel. Bij motregen zijn de druppels al tien keer zo klein. Op de glazen van een bril kan je misschien nog net kleine druppeltjes onderscheiden. Mistdruppels zijn nog een stukje kleiner en ze zitten ook veel dichter op elkaar.
Bij deze mistboog in Harlingen kan je nog wel wat kleur onderscheiden, maar de boog is overwegend wit. Foto: Wladimir de Gier
Het zonlicht wordt door de kleine mistdruppel sterker gebroken, waardoor de kleuren gaan overlappen met de kleuren licht die uit de omringende mistdruppels komen. Als de kleuren weer bij elkaar komen ben je in feite terug bij het begin: het witte zonlicht. Soms is aan de buitenkant van de mistboog nog wel wat kleur zichtbaar. Niet alleen de druppels zijn kleiner, de mistboog zelf is ook een stuk kleiner. Het is dus in meerdere aspecten het kleine broertje van de regenboog.
Een opgetilde mistboog – de wolkenboog
Mist is eigenlijk bewolking die heel dicht bij de grond hangt. Wanneer het niet mistig is, maar wat hoger boven de grond wel bewolking voorkomt, kan een wolkenboog ontstaan. Deze bewolking moet volledig uit waterdruppeltjes bestaan. Wanneer het te koud is zorgen ijskristallen voor andere optische verschijnselen.
Een wolkenboog komt hoger in de atmosfeer voor. Foto: Greet Flierman
Voor het zien van een mistboog of wolkenboog moeten er dus hele kleine druppeltjes in de lucht aanwezig zijn. Daarnaast moet de zon laag staan en net als bij een regenboog moet je altijd met je rug naar de zon staan. In de vroege ochtend heb je dus de beste kans omdat het dan vaker mistig is dan aan het eind van de dag. In ons uitgebreide weerbericht lees je of het weer geschikt is voor het ontstaan van mist- of wolkenbogen.
Meer lezen over optische verschijnselen in onze atmosfeer
Vind je dit soort verklarende berichten interessant? Schrijf je dan in voor de gratis Weeronline nieuwsbrief.
Hoofdfoto: Wouter van Bernebeek
