Na weken van droogte is het weer eindelijk omgeslagen en valt er regelmatig regen. Het neerslagtekort neemt daardoor af en ook de afvoer van de Rijn kan de komende tijd iets herstellen. Waarom de droogte daarmee nog lang niet voorbij is lees je in ons droogte-update.
Afgelopen week kwam een lange periode zonder neerslag ten einde. Bijna dagelijks kwam het tot buien of viel van tijd tot tijd regen. Ook in de stroomgebieden van Rijn en Maas was er sprake van wisselvallig weer, maar dit weertype zorgt slechts tijdelijk voor iets hogere rivierafvoeren.
Het neerslagtekort heeft zich hierdoor gestabiliseerd en is de afgelopen dagen zelfs gedaald naar 283 mm. Daarmee liggen we nog steeds boven de 5% droogste jaren. De weerkaarten laten voor de komende tien dagen een wisselvallig weerbeeld zien, waardoor het neerslagtekort verder zal dalen.
Waterstand Rijn herstelt iets
Op dit moment ligt de afvoer van de Rijn bij Lobith op ca. 730 kubieke meter per seconde. Ter vergelijking, normaal stroomt er rond deze tijd van het jaar 1.100 kubieke meter per seconde door de Rijn. Vanaf woensdag wordt het opnieuw wisselvallig en zal de afvoer stijgen. Door het buiige weerbeeld is de verwachting echter erg onzeker.
Naast Nederland kampen ook de brongebieden van de Rijn nog steeds met de naweeën van de uitzonderlijk droge zomerperiode. De stuwmeren in Zwitserland zijn minder gevuld dan gebruikelijk. Ook de waterstand van het Bodenmeer in het grensgebied van Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland is op dit moment uitzonderlijk laag.
De neerslagverschillen in Zwitserland waren de afgelopen dagen groot. In het noorden viel in drie dagen tijd op veel plaatsen niet meer dan 5 tot 20 mm regen. Heel anders was het beeld aan de zuidkant van de Alpen, waar zware onweersbuien lokaal 100 tot 200 mm opleverden. Op enkele meetlocaties komt de neerslagsom inmiddels in de buurt van wat daar normaal in de hele maand augustus valt.
In de komende periode wordt meer regen in de Alpen verwacht. Dit betekent echter niet dat de lage waterstanden in de Rijn meteen voorbij zijn. Een deel van het water uit de Alpen stroomt eerst naar het Bodenmeer, dat momenteel uitzonderlijk laag staat. Het meer vormt daardoor als het ware een buffer. Er is langere tijd veel neerslag nodig om het grote watertekort aan te vullen en de afvoer van de Rijn structureel te laten toenemen.
Natuur en bodem herstellen niet meteen
Na een dusdanig lange droge periode kan regenwater minder makkelijk de bodem intrekken. Hoe komt dat? Een gezonde bodem bestaat voor ongeveer de helft uit kleine ruimtes waar normaal water en lucht in zitten. Na een lange periode van droogte zijn die ruimtes vooral gevuld met lucht. Als het dan eindelijk regent, houdt de lucht het water tegen. Je kunt het vergelijken met een kurkdroge spons: die neemt water in eerste instantie ook maar moeilijk op.
De bovenste laag van de bodem herstelt het snelst en dit is inmiddels ook terug te zien. Waar we de afgelopen weken alleen bruin gras zagen, begint nu nieuw gras te groeien. Dieper in de bodem zal de droogte nog enige tijd aanhouden. Planten die dieper wortelen, zoals bomen, zullen daarom hun blad sneller verliezen.
Tijdens korte, hevige buien stroomt een groot deel van het regenwater over het oppervlak richting beken en rivieren. Vooral langdurige, gelijkmatige regen kan dieper in de bodem trekken en helpt de natuur om daadwerkelijk te herstellen van de droogte.
