Een maansverduistering is een bijzonder natuurfenomeen. Maansverduisteringen komen meestal maar enkele keren per jaar voor en vaak zijn deze in Nederland niet zichtbaar. Ook moet je vaak midden in de nacht je bed uit om ze te spotten. Lees in dit artikel hoe een maansverduistering ontstaat en hoe deze eruitziet. Daarnaast vertellen we wanneer je dit mooie verschijnsel kunt aanschouwen.
De maan zendt zelf geen licht uit, maar werkt als een soort spiegel van zonlicht. Soms staat de aarde precies tussen de zon en de maan in, waardoor een deel van het zonlicht de maan niet kan bereiken. In dat geval is sprake van een maansverduistering. Soms is een deel van de maan verduisterd, maar ook kan de maan totaal verduisterd zijn. Een maansverduistering is alleen mogelijk tijdens volle maan.
Totale verduistering
Bij een totale maansverduistering is de maan nooit compleet donker. Dit komt doordat de atmosfeer van de aarde een deel van het zonlicht afbuigt, waardoor het alsnog de maan bereikt. Vooral rood licht weet door de atmosfeer heen te komen. Daardoor krijgt de maan tijdens een totale maansverduistering een rode gloed, vergelijkbaar met die van een zonsondergang. Dit wordt ook wel een bloedmaan genoemd.
De meest recente totale maansverduistering die vanuit Nederland te zien was, vond plaats op 7 september 2025. Het begin van de verduistering was vanuit ons land niet zichtbaar, omdat de maan toen nog onder de horizon stond. Rond het maximum, om 20:12 uur, kwam de maan op. Daardoor verscheen de maan als een bloedmaan aan de oostelijke horizon en was het einde van de totale verduistering wel te volgen.
Eerder dat jaar, op 14 maart 2025, vond eveneens een totale maansverduistering plaats. Vanuit Nederland was daarvan juist alleen het begin zichtbaar. De maan ging onder voordat de totale fase begon. De eerstvolgende totale maansverduistering die van begin tot eind vanuit Nederland zichtbaar is, vindt plaats in de nacht van 20 op 21 december 2029.
Gedeeltelijke verduistering
Soms valt een totale maansverduistering samen met een supermaan. Dan wordt ook wel gesproken van een superbloedmaan. Een supermaan ontstaat wanneer de volle maan relatief dicht bij de aarde staat en daardoor iets groter en helderder lijkt dan gemiddeld.
Bij een gedeeltelijke maansverduistering komt slechts een deel van de maan in de kernschaduw van de aarde terecht. Het verduisterde deel kan daarbij wel degelijk donker of roodachtig worden, terwijl de rest van de maan rechtstreeks door de zon wordt verlicht. Op 18 september 2024 was vanuit Nederland voor het laatst zo'n gedeeltelijke maansverduistering volledig te volgen. Het was een kleine verduistering: tijdens het maximum zat slechts ongeveer 9 procent van de maandiameter in de kernschaduw.
De volgende gedeeltelijke maansverduistering vindt plaats op 28 augustus 2026 en wordt een stuk spectaculairder. Tijdens het maximum, rond 6:13 uur, bevindt ongeveer 93 procent van de maandiameter zich in de kernschaduw van de aarde. Vanuit Nederland zijn het begin en het maximum zichtbaar. Daarna gaat de maan onder, waardoor we het einde van de verduistering moeten missen.
