Weeronline
Weeronline
    gladheid klimaat

    Neemt gladheid af in een opwarmend klimaat?

    Aangemaakt: 17 jan 2021, 11:45 uur

    In Nederland komt het in sommige winters regelmatig tot gladheid. In veel zachte winters van de afgelopen jaren was beduidend vaak minder sprake van gladde wegen. Toch is de vraag of in een opwarmend klimaat de kans op gladheid afneemt niet zo eenvoudig te beantwoorden.

    Voor gladheid heb je twee dingen nodig. Een temperatuur van het wegdek onder 0 graden en vocht. Grote delen van de winter zijn de wegen in ons land wel nat, maar ook boven het vriespunt. Heel af en toe komt het voor dat wegen kouder dan 0 graden zijn, maar juist droog.

    Winterweer met sneeuw dat blijft liggen leidt uiteraard tot gladde wegen. Dit weertype zal in een opwarmend klimaat minder voorkomen.

    Lokale gladheid als het niet winters is

    Tijdens zacht Nederlands winterweer valt regelmatig regen. Ook als het niet regent zijn wegen vaak wel nat door eerdere regen of door vocht dat neerslaat op de weg (condensatie). Tijdens een lange, heldere nacht kunnen wegen flink afkoelen. De wegdektemperatuur kan dan (net) onder 0 komen, terwijl de luchttemperatuur wel boven het vriespunt blijft. Vooral op koudegevoelige wegen zoals bruggen kan dan gladheid ontstaan. Dit type gladheid kan ook buiten de winter, bijvoorbeeld in oktober en april, voorkomen. Zo kan zomaar een aantal keer per week glad worden, zonder enige kans op schaatsen op natuurijs.

    Diepwinters, maar geen gladheid op de wegen

    Tijdens een langdurige vorstperiode met aanvoer van zeer koude lucht uit Rusland zijn de temperaturen van het wegdek constant onder nul. De lucht is dan ook doorgaans zeer droog en zonder vocht ontstaat geen gladheid op de wegen. Bij dit weertype heerst er schaatskoorts in Nederland en wordt op allerlei sloten en plassen geschaatst. Voor je gevoel kan het dan raar zijn dat het op de weg niet glad is, maar nu weet je waarom dit zo is.

    Kwakkelwinter: veel gladheid

    Licht winters weer met winterse buien, maxima boven 0 en minima rond of net onder het vriespunt leveren veel gladheid op. De wegen worden dan in veel nachten en ochtenden tijdelijk kouder dan 0 graden en er is veel vocht aanwezig. Bovendien kan een stevige bui al het strooizout wegspoelen, zodat regelmatig opnieuw gestrooid moet worden. Dit weertype wordt meestal veroorzaakt door een noordelijke stroming over de Noordzee en is in Nederland ook komende decennia ’s winters nog prima mogelijk.

    Gladheid na vorstperiode

    Nog verraderlijker kan gladheid zijn aan het einde van een vorstperiode. Tijdens een dooiaanval kan ook zonder neerslag gemakkelijk gladheid ontstaan. Als het zachter wordt gaat de luchtvochtigheid omhoog. Het vocht slaat neer op de koude weg. De wegen zijn dan nog koud door de vorst in de grond.

    Conclusie

    Van gladheid zijn we voorlopig niet af, ook niet als klimaatverandering nog verder zou versnellen. Komende decennia zal het regelmatig nog tot een weekje kwakkelwinter komen en ook lokale (bruggen)gladheid zal nog steeds regelmatig voorkomen in een warmer klimaat. Gladheid door sneeuw dat blijf liggen zal wel steeds uitzonderlijker worden.

    Lees meer over hoe gladheid kan ontstaan.

    Of komende dagen kans is op gladheid lees je in het weerbericht.

    Hoofdfoto: Jannes Wiersema

    Door: Johnny Willemsen