Natuurorganisaties: droogteproblemen stapelen zich op

04 augustus 2022, 19:14

Droogte in het bos. Foto: Roelien Bosma.

De natuur heeft het door de reeks droge zomers van afgelopen jaren steeds moeilijker. In vier van de afgelopen vijf zomers was er sprake van periodes met (extreme) droogte. De effecten van het neerslagtekort stapelen zich op en treffen steeds meer dieren en planten, waarschuwen natuurorganisaties.

"Veel dieren en planten zijn gewend aan wisselende omstandigheden en kunnen daar ook goed mee omgaan. Maar hoe vaker we te maken krijgen met droogte, hoe groter de effecten", aldus Natuurmonumenten, die benadrukt dat de situatie in Nederland van plek tot plek erg kan verschillen. Dat heeft onder andere te maken met de bodemsoort en de hoeveelheid neerslag.

Lees ook: Deze problemen ondervindt de landbouw door de huidige droogte

In de afgelopen vijf jaar verliepen vier zomers extreem droog, alleen vorig jaar was geen sprake van een groot neerslagtekort. De natuur heeft daar flink last van, stelt ook Staatsbosbeheer. Fijnsparren en lariksen hadden het door de laatste zomers al moeilijk, maar nu lopen ook loofbomen als eiken en beuken als gevolg van de langdurige droogte schade op. Dat is te zien aan bomen die al langzaamaan hun bladeren verliezen. "Een overlevingsmechanisme omdat ze te weinig water krijgen. Ze gaan eigenlijk al in herfststand", legt een woordvoerder uit.

Extreem lage waterstanden in vennen en beken

Niet alleen bossen ondervinden negatieve effecten. Ook bijvoorbeeld vennen en beken vallen droog en hoog- en laagvenen hebben te maken met extreem lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar, wat volgens de natuurorganisaties effect heeft op flora en fauna. "Denk bijvoorbeeld aan vissen, maar ook aan insecten die voor de voortplanting aangewezen zijn op water, zoals libellen en salamanders", aldus Natuurmonumenten. Ook met bepaalde vlinders, waaronder het gentiaanblauwtje, gaat het niet goed. Van een aantal soorten, zoals het gentiaanblauwtje, is het aantal flink afgenomen en lokaal zijn er soorten verdwenen."

Droogte in de natuur. Foto: Ben Saanen.
Droogte in de natuur. Foto: Ben Saanen.

Maatregelen vooral nodig voor zeldzame soorten

Omdat gezonde natuur zich goed kan aanpassen, zullen de gevolgen voor de meeste planten- en diersoorten beperkt blijven. Natuurmonumenten maakt zich vooral zorgen over de meer zeldzamere soorten die specifieke eisen stellen aan hun leefomgeving, en aan soorten die ook al lijden onder andere problemen zoals het neerdalen van stikstof op de grond of op het water. "Dan tellen de problemen echt bij elkaar op en dat zien we bijvoorbeeld op de Veluwe gebeuren. Maar over het algemeen kunnen soorten best een paar slechte jaren doorstaan." Er zijn overigens ook dieren en planten die profiteren van het veranderende klimaat. De blauwvleugelsprinkhaan gedijt juist goed onder droge en warme omstandigheden.

Lees alles over de heersende droogte

Om te voorkomen dat er flora en fauna verdwijnt, pleiten beide natuurorganisaties voor maatregelen om structureel meer water vast te houden. Momenteel wordt er alles aan gedaan om overtollig water in de winter zo veel mogelijk af te voeren naar zee om boeren in het voorjaar op het land te kunnen laten werken. Die maatregel is gebaseerd op het klimaat van de afgelopen honderd jaar, aldus Natuurmonumenten. "Het water zouden we langer moeten vasthouden, zodat we het als het droger is kunnen gebruiken." Dat kan onder meer door de "natuurlijke sponswerking van de natuur" beter te gebruiken en beken en rivieren weer de kans te geven buiten hun oevers te treden, opperen ze. Ook de aanleg van bufferzones zou kunnen helpen.

Author Image

ANP

Reageer via Facebook

Weernieuws-onderwerpen

Kies een onderwerp om meer te weten te komen over het weer…

Nieuwsoverzicht

Weeronline nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de leukste nieuwtjes en weetjes over het weer

email-black