Zo erg wordt de droogte de komende tijd

20 augustus 2022, 07:21

Drooggevallen haven aan de Lek in Beusichem. Foto: Cynthia van Leusden.

Het kwam afgelopen week regionaal met bakken uit de lucht. Als jij in zo’n natte plaats was met wateroverlast zul je misschien denken dat de droogte een stuk minder geworden is, maar er waren ook plaatsen waar het nagenoeg droog bleef. Bovendien is veel meer regen nodig op grote schaal om de problemen te verminderen. Of dat er komende tijd in zit lees je in dit artikel.

De verwachting voor de komende week toont slechts kleine neerslagkansen. Vooral maandag trekt een aantal buien over het land, maar heel veel neerslag hoeven we daarbij niet te verwachten. Lokaal kan een bui wel de moeite waard zijn.

Vanaf dinsdag wordt het opnieuw op grote schaal zomers warm met maxima van 25 graden en meer. In het zuidoosten wordt het misschien zelfs een keer tropisch warm met maxima van 30 graden of meer. Het weerbeeld bestaat uit een mix van zon, stapelwolken en slechts een zeer lokale bui. Richting het volgende weekend wordt de verwachting onzeker. Sommige weermodellen berekenen dan stevige buien, maar of ze echt komen is nog zeer de vraag.

In het meest waarschijnlijke scenario stijgt het gemiddelde neerslagtekort over heel Nederland komende week naar ongeveer 280 mm. Slechts in enkele jaren was het verschil tussen neerslag en verdamping vergelijkbaar met dit jaar. Op 26 augustus 2018 bedroeg het neerslagtekort 286 mm en in 1921 was dit 295 mm. Alleen in 1976 was het op 26 augustus nog droger met een tekort van 361 mm.

Stagnering van neerslagtekort, aanhoudend lage grondwater- en rivierstanden

Aan het begin van deze week nam het landelijk gemiddelde neerslagtekort tijdens zonnig en heet weer eerst nog fors toe. Op woensdag kregen we echter te maken met stevige buien, waardoor het tekort afnam. Ook vrijdag trokken een paar buien over het land, maar daardoor nam het tekort niet of nauwelijks af. Op basis van het landelijk gemiddelde neerslagtekort zou je kunnen spreken van verlichting van de droogte, maar het is beter om te spreken van een stagnatie. We zitten nu ongeveer met eenzelfde neerslagtekort als vorig weekend.

Bovendien heeft de regen van woensdag alleen in de natste gebieden voor een lichte stijging van de grondwaterstanden gezorgd. In de droogste gebieden zijn de grondwaterstanden verder gedaald richting recordlage waarden. Terwijl het gras weer groen kleurt in de geibeden waar het goed geregend heeft, verliezen de bomen hun blad. Bomen wortelen diep en juist dieper in de grond is het kurkdroog gebleven. Bij gebrek aan bodemvocht stoten bomen uit bescherming hun bladeren af. Er is dus geen sprake van een vroege herfst, maar de droogte krijgt nu steeds meer impact op de bomen in ons land.

Bladeren vallen van de bomen door droogte. Foto: Jos Hebben.
Bladeren vallen van de bomen door droogte. Foto: Jos Hebben.

Niet alleen het grondwater heeft geen baat gehad bij de buien van afgelopen woensdag, maar ook in de rivierwaterstanden zit geen verbetering. Zo blijft de waterstand in de Rijn komende tijd schommelen rondom het recordlage niveau dat deze week werd bereikt. Dit komt doordat er te weinig regen viel in het stroomgebied van de grote rivieren.

Momenteel valt er wel veel regen in Zwitserland, maar dit zal stroomopwaarts in Zwitserland en Duitsland voor een groot deel worden vastgehouden en eventueel pas weken later voor een lichte stijging van de waterstanden in de Nederlandse Rijn zorgen. Ook zullen eerste de zijtakken van de Rijn zich moeten vullen, voordat er een stijging in de hoofdrivier kan optreden. Hoe dat zit leggen we hier verder uit.

Regionaal grote verschillen

Dat het landelijke neerslagtekort niet alles zegt zien we als we inzoomen op regionale verschillen. Vooral in het westen van Zeeland, het westen van Zuid-Holland, in Noord-Holland, Utrecht, Friesland en Groningen viel woensdag tientallen millimeters regen. In Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel viel op de meeste plaatsen slechts een paar millimeter regen en op een enkele plek bijna niets. Juist in deze gebieden was al sprake van een neerslagtekort van 270-300 mm. Door de droogte en hitte komt op verschillende plekken blauwalg voor, waardoor soms ook om die reden een sproeiverbod wordt ingesteld.

Droogte en hitte hebben de groei van blauwalg gestimuleerd. Foto: Gerard van Vugt.
Droogte en hitte hebben de groei van blauwalg gestimuleerd. Foto: Gerard van Vugt.

Ook in Zeeland en het zuidwesten van Zuid-Holland ligt het neerslagtekort, ondanks de regen van woensdag, nog altijd boven 300 mm. In het Zeeuwse Westdorpe staat het tekort zelfs op 335 mm en in Hoek van Holland bedraagt het tekort ongeveer 330 mm. In Friesland en op de oostelijke Wadden is het neerslagtekort met 180-220 mm het minst groot.

Jaco van Wezel

Jaco van Wezel

Meteoroloog en hoofdredacteur nieuws

Weernieuws-onderwerpen

Kies een onderwerp om meer te weten te komen over het weer…

Nieuwsoverzicht

Weeronline nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de leukste nieuwtjes en weetjes over het weer

email-black