Windchill: Snijdende kou

Tijdens een wandeling zul je een paar graden vorst bij een matige wind (windkracht 3) als enkele graden kouder ervaren. Bij een stormachtige wind is het voor je gevoel nog zeker 10° kouder. Met name de Oostenwind die 's winters kan waaien, staat erom bekend een lage gevoelstemperatuur teweeg te brengen. Op de fiets zal je de kou weer heel anders ervaren, waarbij het natuurlijk ook uitmaakt of hij wind tegen heeft.

Windchill is afgeleid van het Engelse werkwoord to chill. To chill betekent: doen afkoelen, dus windchill is niets anders dan afkoelen door de wind. De windchill wordt weergegeven in graden celcius en is alleen geldig bij temperaturen onder de 10 graden en bij een minimale wind van 1,6 meter per seconde.

Wereldwijd wordt de formule die de Amerikaanse textielfabrikant Robert Steadman heeft ontwikkeld het meest gebruikt om de windchill te berekenen. Zijn berekening is gebaseerd op het evenwicht tussen warmteverlies en warmteproductie van een gezond persoon. Hij gaat ervan uit dat de kleding is aangepast aan de weersomstandigheden en dat de persoon in de buitenlucht wandelt met een snelheid van circa. 4,8 kilometer per uur.

Vuistregels bij extreme kou

• Bij een windchill tussen de -5 en -15 graden is het voor het gevoel snijdend koud buiten. Zorg ervoor dat je goed bent aangekleed. De blote huid zal echter nog niet snel bevriezen.
• Bij een windchill tussen de -15 en -20 graden kan blote huid snel bevriezen. Ga niet naar buiten zonder handschoenen en een muts. Pas op voor bevriezingsverschijnselen.
• Bij een windchill lager dan 20 graden is er gevaar dat je door kou wordt bevangen. De kou gaat gemakkelijk door winterkleding heen. Extra winddichte kleding is dan noodzakelijk. Blijf niet te lang buiten.

Onder extreme weersomstandigheden zijn in Nederland gevoelstemperaturen opgetreden van -20°C tot -25°C. Tijdens windvlagen kan de gevoelstemperatuur dan onder -30°C komen.

Elger Niemendal
9 September 2009