Het weer is van grote invloed geweest op het verloop van oorlogen en veldslagen. Dit is altijd al zo geweest en ook bij de moderne oorlogvoering, met al haar moderne technieken, blijft het weer vaak een cruciale factor.
In 1588 werd de Spaanse oorlogsvloot, de Armada, getroffen door een aantal stormen. Spanje verloor een groot aantal schepen en manschappen aan het slechte weer. De oorlog tussen Frankrijk en de Nederlanden is ook sterk beïnvloed door het weer. De Fransen waren van plan om op 28 december 1672 de waterlinie over te steken. Deze was na een lange vorstperiode in december bevroren. Echter op die bewuste dag zette de dooi in en het begon te regenen. Koning Lodewijk wou toch oversteken en verloor een groot deel van zijn manschappen en materieel, doordat deze door het ijs heen zakten. Hij moest de strijd staken.
Tijdens de veldtocht van Napoleon tegen Rusland overviel de strenge Russische winter de Franse soldaten. Napoleon was al bezig met een terugtrekkende actie, maar verloor een groot deel van zijn mannen aan de kou.
De eerste oorlog waar bewust rekening werd gehouden met het weer was de Krimoorlog. Deze had plaats in 1856 en in dat jaar werd het gebied rond de Krim getroffen door slecht weer. De kennis van meteorologie was toen redelijk toegenomen en het weer kon tot op zekere hoogte worden voorspeld. De uitvinding van de telegraaf maakt een snelle uitwisseling van gegevens mogelijk en zo kon er rekening gehouden worden met de weersomstandigheden ter plekke.
Een goede weersverwachting betekent niet altijd een goede uitkomst op het slagveld. Langdurige regenval veranderde de Belgische en Franse slagvelden in de herfst en winter vaak in een modderpoel. Hier kon weinig aan gedaan worden. Terugtrekken was geen optie en veel soldaten werden ziek, door de miserabele omstandigheden in de loopgraven, die door het slechte weer alleen maar erger werden.
De tweede wereldoorlog heeft ook een aantal belangrijke momenten, waar het weer een grote rol speelde. Voor de luchtlandingen, van het Duitse leger, die nodig waren bij de invasie van de lage landen, had Hitler een aantal dagen goed weer nodig. Dit werd ook verwacht door de Duitse meteorologen en zo kon Hitler het bevel geven om binnen te vallen. Wat Napoleon in 1812 overkwam, overkwam ook Hitler bij de invasie van Rusland. Hitler verwachte Rusland snel onder de voet te lopen. De opmars ging echter zo snel dat bevoorrading achter kwam te liggen, waardoor het toch een stuk langer duurde. Toen de Russische winter inviel waren de Duitse soldaten niet voorzien van voldoende voorraden en bovendien goede winterkleding. Dit speelde een grote rol in het verdere verloop van de oorlog
Kritiek was ook het weer tijdens de invasie van Normandië van de geallieerden. De dagen voorafgaand aan de geplande invasie was het erg slecht weer geweest. De Duitse bevelhebbers dachten dat de verwachte invasie niet met deze weersomstandigheden zou plaatsvinden. Rommel, die bevelhebber van de Duitse troepen in Normandië vertrok naar Duitsland, in de gedachte dat de invasie nog wel op zich zou laten wachten. De geallieerde meteorologen voorspelden voor de ochtend van 6 juni 1944 even een weersverbetering en de beslissing werd genomen om de invasie toch door te zetten. De rest is geschiedenis. Tijdens het Ardennenoffencief, de laatste tegenaanval van de Duitsers om het oorlogstij te keren, speelde hevige sneeuwval een belangrijke rol.
Ook in moderne oorlogen speelt het weer nog steeds een grote rol en legerleiders zijn sterk afhankelijk van de weersverwachtingen door meteorologen bij het plannen van hun acties.
Bron: Wikipedia/KNMI
Auteur: Elger Niemendal
ActueelNieuwsTerugblik |
